O‘zbekiston texnologik metallar kombinati tarkibidagi Nodir metallar va qattiq qotishmalar zavodi ekologik xavfsizlikni ta’minlash maqsadida Markaziy Osiyo bo‘yicha ilk bor zamonaviy ekologik texnologiyani joriy etdi.
Bu qanday texnologiya?
Avvallari, molibden mahsulotini ammiakli suv va kislotalar bilan yuvish orqali ishlab chiqarishda ammiak bug‘lari havoga tarqalishi kuzatilardi. Bu esa ekologik xavf tug‘dirardi. Yangi texnologiya natijasida esa, zavod mutaxassislari yangi, uch bosqichli sodali eritma asosida ishlaydigan texnologiyani joriy qildi. Endi molibden xomashyosi soda eritmasi bilan ishqorlanadi, barcha jarayonlar yopiq tizimda amalga oshiriladi.
Bu qanday afzalliklarni beradi?
1. Ammiakli suv sarfi 4,4 baravarga kamaydi. Oldingi usul bilan solishtirganda, yangi texnologiya ammiakli suv iste’molini keskin kamaytirish imkonini berdi. Bu esa resurslardan oqilona foydalanish va xarajatlarni kamaytirishga xizmat qiladi.
2. Yopiq texnologik sikl tufayli ammiak bug‘larining havoga tarqalishi to‘liq bartaraf etildi. Bu ayni damda ekologik xavflarning oldini olishda katta yutuq hisoblanadi.
3. Chiqindilar miqdori keskin kamaydi. 2022 yilning birinchi yarmida atmosferaga chiqarilgan zararli moddalar miqdori 0,9 tonnani tashkil etdi, holbuki, ruxsat etilgan me’yor 3,9 tonna edi. Bu chiqindilarning to‘rt baravarga kamayganini ko‘rsatadi.
4. Barcha jarayonlar xavfsiz va ekologik toza muhitda o‘tadi. Yopiq texnologik jarayon nafaqat chiqindilarni kamaytiradi, balki ishlab chiqarish muhitini inson salomatligi uchun xavfsiz holga keltiradi.
5. Havoni tozalash tizimi 95% samaradorlikka ega. Gidrometallurgiya sexi yagona aspiratsiya tizimiga ulangan bo‘lib, bu tizim havodagi zararli moddalarni 95% samaradorlik bilan tozalaydi.
Ushbu texnologiyani joriy etish orqali TMK nafaqat ishlab chiqarish samaradorligini oshirdi, balki ekologik barqarorlik va resurs tejamkorlik yo‘nalishlarida ham ilg‘or yechimlarni amaliyotga tatbiq etdi. Bu tajriba nafaqat milliy, balki mintaqaviy miqyosda ham muhim namuna hisoblanadi.
